De Prostaat

De prostaat is een klier, die niet groter hoort te zijn dan een tamme kastanje en 10-15 gram weegt bij een volwassen man. Op het plaatje ziet u dat de plasbuis door de prostaat heenloopt. De prostaat produceert een vloeistof die bij zaadlozing, samen met de zaadcellen, naar buiten komt (sperma). De prostaat is zeer belangrijk voor de vruchtbaarheid, niet voor de seks. Het prostaatvocht houdt de zaadcellen in leven tijdens hun tocht naar de eicel en wordt geproduceerd in de zaadballen. De hormonen regelen de groei van de prostaat, de vorming van prostaatvocht en de zaadcelproductie.

Afwijkingen

Bij de ouder wordende man wordt de prostaat groter onder invloed van hormonale veranderingen. Als gevolg hiervan wordt het plassen moeilijker doordat de weerstand van de blaashals en/of prostaat toeneemt. Maar problemen met de prostaat kunnen op elke leeftijd voorkomen. De signalen zijn:

  • Urinestraal minder krachtig
  • Niet goed kunnen beginnen met plassen
  • Meer aandrang en steeds weer moeten plassen
  • Vaker moeten plassen met minder drang en weinig urine per keer
  • Nadruppelen en ongewenst urineverlies
  • Nachtelijk plassen
  • Een branderig gevoel bij het plassen
  • Gevoel hebben dat de blaas niet leegkomt

Voor wie deze symptomen herkent is een bezoek aan de huisarts aan te bevelen. Deze kan een PSA-test afnemen ter controle. www.kwfkankerbestrijding.nl

Oorzaken

Er zijn verschillende oorzaken die de plasklachten en pijn kunnen veroorzaken. Maakt u zich niet onnodig zorgen over prostaatkanker! Om te bepalen wat op u van toepassing is, zal eerst onderzoek moeten plaatsvinden, om te bepalen of- en welke aandoening u zou kunnen hebben. Men moet niet vergeten dat er meer redenen zijn voor plasproblemen, zoals een vernauwing in de plasbuis, blaasstenen, enz.. Uw uroloog zal onderzoeken wat bij u de oorzaak is.

Prostatitis

Prostatitis is een ontsteking van de prostaat en kan op elke leeftijd voorkomen. Het prostaatweefsel zwelt door de ontsteking, waardoor de plasbuis dichtgedrukt kan worden. Plassen wordt moeilijk en soms pijnlijk. Een ander symptoom kan een branderige pijn zijn tussen de balzak en de anus. Ook kunnen zaadlozingen aanleiding geven tot pijn in onderlichaam en liezen. Om te weten welke bacterie de ontsteking veroorzaakt heeft, wordt een spermakweek gemaakt. De uroloog kan een antibioticum kuur voorschrijven, die vaak enkele weken duurt.


Prostaatpijn

Mannen tussen de 30 en 50 jaar hebben vaker last van prostaatpijn dan ouderen of jongeren, maar ook deze aandoening komt bij alle leeftijden voor. Bij prostaatpijn (prostatodynie) is er een brandende, zeurende, trekkende of bijtende pijn in het gebied tussen de balzak en de endeldarm die o.a. naar de liezen of geslachtsorganen uitstraalt. Soms gaat dit gepaard met plasproblemen. De pijn is niet continu, maar komt vooral voor bij kou, spanning, nervositeit, alcoholgebruik, scherp gekruid eten en langdurig stilzitten. Het is geen voorloper van prostaatkanker, zoals wel vaak gedacht wordt. Samen met de uroloog kan besproken worden op welke manier het beste met de klachten om te gaan is.

Prostaatvergroting

De prostaat wordt met het vorderen der jaren steeds groter, ook door hormonale veranderingen. Vanaf vijftig jaar kan de prostaat zo groot zijn dat er geleidelijk klachten gaan ontstaan met plassen. De groei van de prostaat is individueel, en niet iedere man krijgt klachten. De prostaat groeit zowel naar binnen als naar buiten, waardoor de plasbuis nauwer wordt. De blaasspier moet dan harder werken om de urine naar buiten te persen. Door deze extra inspanning wordt de blaaswand zwakker en raakt soms uitgerekt. Na verloop van tijd lukt het de blaas niet meer alle urine naar buiten te krijgen en blijft er urine achter.
Dit kan leiden tot blaasontsteking en nierproblemen.

Erfelijke prostaatkanker

Prostaatkanker kan erfelijk zijn. Dit is in 10 % van de gevallen.Criteria zijn:

  • prostaatkanker bij 3 naaste familieleden
  • of bij 2 eerste- of tweedegraads verwanten die jonger waren dan 55 jaar.

Als er sprake is van erfelijke prostaatkanker, wordt de ziekte meestal op jongere leeftijd ontdekt. Verder onderzoek kan uitwijzen wie precies een verhoogd risico heeft, en wat te doen om prostaatkanker te kunnen voorkomen. Meestal starten dergelijke onderzoeken vanaf 50 jaar, in overleg met de uroloog.

Prostaatkanker

Een kwaadaardig gezwel ontstaat meestal aan de rand van de prostaat. Meestal groeit dit gezwel langzaam. Het is niet bekend waarom de ene man wel- en de andere man niet prostaatkanker krijgt. Wel is bekend dat de ziekte vaker voorkomt bij mannen in West-Europa en de VS. Een goede communicatie tussen uroloog, patient en partner is van groot belang om te weten wanneer en hoe de prostaatkanker te behandelen.





Praten over prostaatproblemen

Het is nog steeds een taboe om te praten over prostaatproblemen. Daardoor doen allerlei verhalen de ronde, die niet waar zijn. De klachten zijn vaak hinderlijk en soms ook gênant. Aan te raden is om zo vrijuit mogelijk te praten met uw huisarts en/of uroloog over de klachten die u heeft. Prostaatklachten komen veel voor en uw uroloog kan onderzoeken en behandelingen afstemmen op de persoonlijke situatie.